Terugblik Early Morning Talk – 8 februari 2022

‘De urgentie van circulaire zonnepanelen’ dat was het thema van de Early Morning Talk op dinsdag 8 februari 2022 tijdens de week van de Circulaire Economie. Gastheer Luc kikkert nam ons mee in een gesprek met verschillende partners uit het Kiemt netwerk over waarom circulaire zonnepanelen nu zo van belang is en hoe we dit kunnen bereiken.

De boodschap van Luc was duidelijk, zonnepanelen gebruiken een hoop schaarse grondstoffen en zorgen voor veel afval op termijn. Willen we over een aantal jaren niet op een enorme afvalberg zitten moeten we nu nadenken over hoe wij aan deze grondstoffen komen, hoe zonnepanelen geproduceerd worden en ‘last but not least’: hoe introduceren we circulariteit.

Een uitdaging om op te lossen

Martijn Bruil, Projectleider Elektriciteit bij Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen ging van start met het verdiepen van deze vraag. Want zij hebben een flinke zoektocht voor de boeg voor het opzetten van 1000 hectare circulaire zonnepanelen. Hier haakte Esther Zondervan-van den Beuken, programmaleider Circular Plastics bij TNO mooi op in. En benadrukte dat er meer focus moet komen op de recycling tijdens het ontwerpen van zonnepanelen. Max Middelman, Business development manager bij HyET Solar, ging in op het productieproces van de panelen. Aanvullend beleid kan hierbij helpen, meende Esther en Eefke Schramade, Transitiemanager circulaire maakindustrie bij Provincie Zuid-Holland, bevestigde dat. Zij gaf een aantal mooie voorbeelden en hoe zij als provincie een netwerk hebben opgebouwd om bedrijven te helpen.

Tijdens de uitzending gingen de gasten nog veel dieper in op deze onderwerpen en werden er ook vragen uit de chat beantwoord. Wil je de volledige show terugkijken? Dan kan dat hieronder:

Chatvragen

Tijdens de life uitzending proberen we uiteraard zoveel mogelijk vragen uit de chat direct te beantwoorden. Maar helaas kon niet alles aan bod komen. Daarom hebben wij de chatvragen nog later voorgelegd aan de sprekers. Hun antwoord vind je hier.

Ontdek wat we al weten of gebeurd rondom CirculairΒ  & energietransitie, FairSolar netwerk?Β 

Geld beschikbaar voor inhuren van een innovatiemakelaar

Startups en scale-ups zijn de bedrijven die, vaak, voorlopen op gebied van innovatie. Door hun start of groeiambitie beschikken ze niet altijd over voldoende financiΓ«le middelen, kennen de de markt nog niet altijd even goed en missen ze soms ondernemerservaring. Om deze β€˜gaten’ dicht te lopen kan een innovatiemakelaar uitkomst bieden.

Goed nieuws dus dat Topsector Energie opnieuw geld beschikbaar stelt voor het inhuren van een innovatiemakelaar. Vanaf 24 januari is het loket open en kan er een subsidie worden aangevraagd voor het inhuren van een innovatiemakelaar. Deze subsidie is speciaal bedoeld voor MKB-ondernemers die zich richten op het ontwikkelen van een duurzaam, betrouwbaar en betaalbaar energiesysteem.

Voorwaarden subsidie

Aan de subsidie zijn wel enkele voorwaarden verbonden, te weten:
– als MKB-ondernemer ben je met je hoofdvestiging gevestigd in Nederland
– het product of dienst is innovatief en levert een bijdrage aan de snelle transitie van een duurzaam, betrouwbaar en betaalbaar energiesysteem
– er is in het afgelopen jaar niet meer dan twee keer subsidie ontvangen voor de inhuur van een innovatiemakelaar
– de innovatie moet een innovatie zijn voor de markt waarop de thema’s (programmalijnen) van de betreffende TKI’s zich richten (TKI Urban Energy, TKI Wind op Zee, TKI Nieuws Gas, TKI Energie & Industrie)
– je voldoet aan de voorwaarden uit het formulier β€œToelichting aanvraagformulier innovatiemakelaars”.

Meer informatie nodig?

Je leest het volledige bericht op de website van de Topsector Energie.

Als Kiemt ondersteunen wij jou als ondernemer graag bij de aanvraag van deze subsidie. Neem hierover contact met ons op via 026-446 14 69 of stuur een bericht via het contactformulier.

Meer geld voor vermindering COβ‚‚-uitstoot industrie

De industrie krijgt meer subsidie om de COβ‚‚-uitstoot te verminderen. Het budget van de Versnelde Klimaatinvestering Industrie (VEKI) is verhoogd met € 54 miljoen. De Topsector Energiestudies Industrie gaat voor de 2eΒ keer open dit jaar met extra budget van € 7,5 miljoen.

De regeling Topsector Energiestudies Industrie krijgt ook een extra programmalijn voor energie-efficiΓ«nte productieprocessen. Deze studies leiden eerder tot echte investeringen. De subsidies maken investeringen in maatregelen met een terugverdientijd langer dan 5 jaar gemakkelijker.

€ 54 miljoen voor VEKI
De VEKI-regeling maakt het aantrekkelijker te investeren in CO2-besparende systemen, apparaten of technieken. Met subsidie verkorten bedrijven hun terugverdientijd. De VEKI-regeling is tot en met 14 december 2021 opengesteld. Het subsidiebudget is verhoogd van € 28 miljoen naar € 82 miljoen. Ook het maximale subsidiebedrag voor ieder project is verhoogd van € 3 miljoen naar € 15 miljoen.

2eΒ openstelling energiestudies
Voor de Topsector Energiestudies was tot de sluiting op 7 september € 8 miljoen subsidie beschikbaar. Van 15 september tot en met 14 december 2021 is er een 2eΒ openstelling. Hiervoor is het subsidiebudget € 7,5 miljoen. Dat biedt aanvragers extra tijd om een goed projectplan in te dienen.

De regelingen VEKI en Topsector Energiestudies Industrie zijn onderdeel van de Topsector Energie.

Kijk voor meer informatie over deze subsidie op de website van de RVO.

Tweede plaats voor Cleantech Energy Crossing

21 oktober was het zover; de uitreiking van de Sail of Papenburg Award 2021. Dit jaar ging de tweede plaats naar het programma Cleantech Energy Crossing. Op het jaarlijkse congres van Association of European Border Regions (AEBR) nam onze collega Jochem Garthoff met trots de prijs in ontvangst.

De Sail of Papenburg Award bekroont opmerkelijke prestaties van grensoverschrijdende samenwerkingsprojecten op het gebied van cultuur, economie, institutionele samenwerking, milieu en maatschappij. Zo worden goedlopende lokale initiatieven meer zichtbaar en motiveert het de regio’s ook om zich actief te blijven inzetten voor betere betrekkingen aan de Europese grenzen.

Cleantech Energy Crossing programma heeft als grensoverschrijdend samenwerkingsverband dan ook met trots deze prijs in ontvangst genomen. Het programma is gericht op verduurzaming van de bebouwde omgeving en de lokale energie-infrastructuur. Door middel van cleantech innovaties, zoals batterijtechnologie en warmte- en koudetechniek, willen ze de ontwikkelingen op het gebied van duurzamer of verminderd energieverbruik stimuleren in zowel Nederland als Duitsland.

Kiemt en EnergieAgentur NRW werken vanuit dit programma samen met meer dan 30 MKB’ers en kennis- en onderzoeksinstellingen in Nederland en Duitsland om deze productinnovaties te stimuleren. Er worden samenwerkingen gestart, evenementen georganiseerd en de voortgang en resultaten worden gedeeld. Cleantech Energy Crossing stimuleert hiermee het innoverend vermogen van het groene MKB in de grensregio en bevordert werkgelegenheid. Genoeg reden voor een prijs dus!

Bekijk de video hieronder voor een korte introductie over het Cleantech Energy Crossing programma:

Winnaar Jan Terlouw Innovatieprijs 2021 bekend gemaakt

CCSΒ Energie-advies, wint met de door hen ontwikkelde stikstofstripperΒ de Jan Terlouw Innovatieprijs 2021. Tijdens het online event The Future of Us – The New World op 8 oktober werd uit de drie genomineerden de winnaar bekend gemaakt. DeΒ stikstofstripperΒ vanΒ CCS Energieadvies, kwam als winnaar uit de bus. Jan Terlouw reikte zelf de prijs uit aanΒ RenΓ© Cornelissen, eigenaar van CCS Energieadvies, β€œDoorbraak in de stikstof problematiek.”, aldus Jan Terlouw.Β Β 

CCS Energie-advies, wint met de Jan Terlouw Innovatieprijs 2021 tevens een cheque van 10.000 euro.Β β€œDe prijs helpt ons in onze missie en de technische ondersteuning voor het verminderen van de stikstofdepositie”. Kiemt reikte tijdens The Future of Us – The New World deze prijs voor de elfde keer uit. De prijs heeft als doel innovaties en nieuwe bedrijvigheid op het gebied van energietransitie en circulaire economie in Oost-Nederland te stimuleren. Met de prijs, waaronder 10.000 euro en ruime media-aandacht, geeft Kiemt de winnaar een extra stimulans doordat de innovatie in de spotlights wordt gezet. Daarnaast biedt het Octrooicentrum van RVO de winnaar van de hoofdprijs een IP Smart Scan aan.Β 

Met Bio-NP, eenΒ stikfstofstripper kan je op boerderijschaal groene kunstmest maken. Je zet mest om in een groene kunstmest. Hiermee halveren de stikstofverliezen en de vermestende stikstofemissie met 70% (zie bijgevoegde onderbouwing). Hiermee kan op korte termijn een zeer aanzienlijke bijdrage volgen voor het verminderen van de stikstofdepositie.Β 

Ambitieprijs 2021
Naast de hoofdprijs reikte de jury onder voorzitterschap van Jan Terlouw ook de Ambitieprijs uit. De jury koos uit de genomineerden Soluxa B.V., Shelduck.co en HyMatters voor SoluxaΒ B.V. met hun innovatie β€˜DeΒ gekleurde zonnegevel’. De Ambitieprijs is bedoeld als aanmoediging, gericht op startups en klein MKB die werken aan duurzame innovaties, maar nog in de vroege fase van ontwikkeling zitten. De ambitieprijs omvat 5.000 euro prijzengeld en 5 dagen adviestijd voor bedrijfsversterking en verbinding met het netwerk door Kiemt.Β Β 

Β The Future of Us – The New WorldΒ 
De uitreiking vormde tevens de afsluiting van het hybride congrestival The Future of Us. Afgelopen jaren organiseerden Kiemt en Industriepark Kleefse Waard (IPKW) met vele partners, de derde succesvolle editie van dit evenement waarin innovatief Oost-Nederland elkaar ontmoet en de nieuwste ontwikkelingen een podium krijgen.Β 

Pilot: Decentrale energiebronnen kunnen regelvermogen leveren

Een langdurige pilot toont aan dat decentrale, duurzame energiebronnen goed in staat zijn om regelvermogen te leveren voor balanshandhaving van het elektriciteitsnet. TenneT startte de pilot in 2018 met zeven geselecteerde partijen, waarvan Kiemt partner Scholt Energy in samenwerking met Enervalis, er een was. Scholt Energy levert met een windpark flexibel inzetbaar vermogen.

De afgelopen drie jaar hebben zeven partijen deelgenomen aan de aFRR markt met decentraal vermogen. De eerste fase in 2018 was een groter succes dan verwacht, waardoor de pilot in 2019 werd voortgezet met vier partijen, waaronder Scholt Energy.Β TenneTΒ geeft aan dat windturbines, zonneparken, WKK’s, warmtenetten, elektrische auto’s, elektrische boilers en elektrische pompen over de benodigde flexibiliteit beschikken. In een toekomst met steeds minder grootschalige energiecentrales kan netbalancering dus ook plaatsvinden met decentraal elektrisch vermogen. De resultaten van de aFRR pilot zijn beschreven inΒ dit eindrapport. Scholt Energy zet het windpark uit deze pilot al in voor vrije biedingen op de echte aFRR markt voor regelvermogen. Zo zorgen wij dat onze klanten energie optimaal produceren en verbruiken, verdienen aan hun flexibiliteitsinzet en tegelijkertijd bijdragen aan de energietransitie.

Klik op onderstaande link voor meer informatie over de pilot en Scholt Energy:

Pilot bewijst: decentrale energiebronnen kunnen regelvermogen leveren | Scholt Energy

Terugblik op Early Morning Talk en de Q&A

Afgelopen dinsdag 20 april gingen wij weer live met onze inhoudelijke talkshow die deze keer ging over Toekomstbestendige Zonneparken. Onze directeur Luc Kikkert ging in gesprek met Maarten Kole van Dirkzwager legal & Taks NV, Paul Raats van DNV Energy Systems, Jeroen Sluismans van Wageningen University & Research en Gerjan Wubs van Groenleven.

Het was een inspirerende uitzending over de uitdagingen en kansen bij zonneparken van de toekomst. Er werd gesproken over onderzoek, mogelijke dubbele functies van zonneparken, opslag en wetgeving.

Kijk hieronder de uitzending terug:

Vragen uit de livechat

Tijdens de livechat is er enthousiast gereageerd. Een aantal vragen zijn al aan bod gekomen tijdens de uitzending. De antwoorden op de nog niet behandelde vragen Β hebben wij hieronder op een rij gezet.

Vragen beantwoord door Paul Raats:

Wat is het aantal zonnepanelen of kWp per ha dan (gemiddeld)?

Het varieert van plaats tot plaats en van systeem layout /configuratie maar voor de nederlandse parken is een getal van 1000 kWp per hectare een aardige en handige vuistregel.

Waarom niet meer zonnepanelen op bedrijfsgebouwen?

Zonne installaties op (bedrijfs)gebouwen zijn onder andere vanuit het perspectief van land- en ruimte gebruik zeer aan te raden en alle support daarvoor verdient onconditionele aanmoediging.

Zoals NL ook meer dan genoeg ruimte heeft op zee voor windenergie kunnen daar ook drijvende zonneparken gerealiseerd worden volgens TNO onderzoek. Te duur?

Er is vooralsnog geen sterke reden om aan te nemen waarom dat niet zou gaan of passen. Offshore floating PV staat nu nog in de (kleine) kinderschoenen; er moeten techno-economische stappen worden gemaakt en ook op het gebied van ecologie (o.a. effect op het [onder]waterleven) zijn er onbekenden die goed onderzocht moeten worden.

Vragen beantwoord door Maarten Kole:

De huur voor de grond zal ook minder zijn bij gecombineerd gebruik. Dat compenseert toch de verminderde opbrengst?

Het is inderdaad logisch om bij gecombineerd gebruik een lagere huur/retributie voor het gebruik van de grond door de exploitant van het zonne-energie systeem af te spreken, maar dat zal zeker niet de volledige verminderde opbrengst compenseren.Β 

Vragen beantwoord door Jeroen Sluijsmans:

Dubbel ruimtegebruik is ook delen van opbrengsten en delen van risico’s. Hoe kijkt u daar tegenaan?

De vraag is niet specifiek gesteld, en dat maakt beantwoording lastig. Het kan immers gaan om allerlei maatschappelijke kosten, baten en risico’s. Misschien doen we er goed aan om een insteek te kiezen, dat het betreffende gebied er beter van wordt. En dan weten de betrokken ontwikkelaar, bewoners, agrariΓ«rs, natuurorganisaties en gemeente in het ontwikkeltraject vast en zeker die opbrengsten en risico’s te benoemen en met elkaar af te wegen. Dat vraagt dan wel om een coΓΆperatief planproces, zoals in Energietuinen. https://www.energietuinen.nl/

Moet je bij de business case niet alleen rekening houden met de energie opbrengst maar ook kijken naar de waarde voor de natuur of landbouw?

Jazeker. We hebben in ons dichtbevolkte land te maken met majeure opgaves om de energie- en voedselproductie te verduurzamen en de biodiversiteit te herstellen. Op het snijpunt van die opgaves komen mensen in beweging, en dat is ook de koers van ons onderzoek. Wereldwijd wordt er al veel geΓ―nvesteerd in de combinatie van zonnepanelen een landbouw (agrivoltaics). We zullen samen met onze agrariΓ«rs moeten ontdekken hoe dat in ons agrarisch landschap past. Uit praktijkvoorbeelden blijkt dat zonneparken via het ontwerp en het beheer een rol kunnen spelen in biodiversiteit herstel. Recent hebben we biodiversiteit op 25 bestaande zonneparken gemonitord en het voorbeeld dat ik noemde met Zonnepark De Kwekerij in Hengelo (Gld) is hoopgevend: https://research.wur.nl/en/publications/verkenning-van-bodem-en-vegetatie-in-25-zonneparken-in-nederland-

Β Vragen beantwoord door Gerjan Wubs:

Dubbel ruimtegebruik is ook delen van opbrengsten en delen van risico’s. Hoe kijkt u daar tegenaan?

Daar ben ik het mee eens. Zonder het delen van de opbrengsten en het delen van de risico’s zouden beiden partijen weinig stimulans hebben tot dubbel ruimtegebruik.
In het geval van agriPV is het risico voor de fruitteler dat het systeem een lange periode op zijn land moet blijven staan. In deze periode kan hij niets anders met zijn land doen dan fruit telen of het land verhuren aan een andere fruitteler. Voor ons is het risico dat de fruitteler stopt met het telen onder de zonnepanelen, wat als gevolg heeft dat we een deel van de inkomsten missen. Aan ons is het dan om een andere fruitteler te vinden die bereid is onder de zonnepanelen fruit te telen.
Voor ons levert het agriPV zonnestroom op. Voor de fruitteler levert het systeem enorm veel voordelen op:

  • Duurzame en robuuste bescherming voor de gewassen, bestand tegen elk weertype. Geen zorgen meer om een stormen of hagelbuien en minder last van extreme hitte
  • Geen investering in kostbare (conventionele) teeltondersteunende voorzieningen
  • Geen arbeid aan het monteren en demonteren van het plastic/folie
  • Geeft het bedrijf een duurzame uitstraling
  • Stabieler klimaat (lagere maximumtemperaturen en hogere minimumtemperaturen)
  • een gedeelte van de stroom zal omgeleid worden naar uw bedrijf; hiermee behaalt de fruitteler jaarlijks financieel voordeel en verduurzaamt het zijn bedrijf

De huur voor de grond zal ook minder zijn bij gecombineerd gebruik. Dat compenseert toch de verminderde opbrengst?

De grond waarop het agriPV systeem komt te staan is in de meeste gevallen eigendom van de fruitteler zelf. Daarmee hoeft de fruitteler geen huur te betalen. De productie is niet veel minder dan bij traditionele regenkappen. Daarnaast zorgen de zonnepanelen voor een robuuste bescherming tegen extreem weer. Denk hierbij aan stormen, hagelbuien of extreme hitte. Bij onze rode bessen proef die we vorig jaar gedaan hebben in samenwerking met de Wageningen University & Research zagen we een hogere productie onder de panelen, dan onder de traditionele regenkappen. Een deel van de rode bessen was beschadigd door hagel.

Moet je bij de business case niet alleen rekening houden met de energie opbrengst maar ook kijken naar de waarde voor de natuur of landbouw?

Idealiter zouden we ook kijken naar natuur en/of landbouw in de business case. Helaas zijn er nog geen enorme subsidies die een significant verschil maken op de business case van agriPV.

All in power lanceert platform voor duurzame energie

Innovatiemotor deelnemer All in power, het platform voor duurzame energie, heeft sinds dit jaar een vergunning van de toezichthouder Autoriteit Consument en Markt (ACM) voor de levering van stroom aan kleinverbruikers. Met deze vergunning is het platform vanaf 1 februari 2021 volledig live. Producenten van duurzame energie kunnen via All in power zelf hun duurzame energie verkopen, direct aan afnemers. Deze unieke propositie biedt nieuwe kansen voor duurzame ondernemers, ondernemende burgers en communities.

Energieleverancier opnieuw uitgevonden

β€œWe zijn met een blanco vel papier begonnen en hebben de energieleverancier van het internettijdperk ontworpen. Zo is All in power ontstaan, als het platform voor duurzame energie.”, legt oprichter Melvin van Melzen uit. Het platform levert duurzame producenten een hoger opbrengst op per kWh dan via reguliere leveranciers, onder andere doordat All in power geen traditioneel marketingbudget heeft. Producenten verkopen zelf duurzame energie, direct aan afnemers. All in power levert de verkochte energie aan afnemers en zorgt o.a. voor de facturatie en klantenservice.

Transparantie

Wie groene energie afneemt vertrouwt op een systeem van toezichthouders die waarborgen dat leveranciers leveren wat ze beloven. All in power voegt hier transparantie aan toe met een zelf ontwikkeld transactie-gebaseerd facturatiesysteem. Alle via het platform uitgewisselde energie wordt één-op-één verrekend bij de gebruikers van het platform. Van iedere kWh en € is duidelijk van en voor wie deze is. Hierdoor kunnen afnemers controleren dat wat zij betalen volledig bij de producent terecht komt. Sjoemelstroom behoort tot het verleden want afnemers kunnen er zichzelf van verzekeren dan hun energierekening volledig bijdraagt aan duurzame ondernemers.

Omgevingsparticipatie

All in power ziet een groot potentieel om een bijdrage te leveren aan de doelstellingen van het Klimaatakkoord voor omgevingsparticipatie bij de ontwikkeling en exploitatie van duurzame energieprojecten. Het Klimaatakkoord streeft naar 50% eigendom van de lokale omgeving (burgers en bedrijven). De omgeving krijgt door het platform de mogelijkheid om de energielasten, die normaal naar grote landelijke en internationale bedrijven gaan, lokaal te behouden. Hiermee kan iedere ondernemer en (ondernemende) burger zonder investering bijdragen aan lokale duurzame projecten.

All in Power neemt succesvol deel aan de Innovatiemotor:

 

Samenwerking met Duitse partner biedt grote meerwaarde

Duurzaamheid speelt een steeds grotere rol in alle sectoren.Β Ook bij samenwerkingen met Duitse bedrijven is dit thema een niet te onderschatten aspect. De Euregio Rijn-Waal is partner van verschillende grensoverschrijdende projecten voor mkb-bedrijven waarin duurzaamheid centraal staat.

DeΒ Euregio Rijn-Waal, die dit jaar vijftig jaar bestaat, biedt o.a. ondersteuning bij het aanvragen van subsidies uit het Europese subsidieprogramma INTERREG Deutschland-Nederland. Hiermee kunnen mkb’ers uit het grensgebied hun innovatiekracht vergroten. Daarnaast profiteren ondernemers van het grote grensoverschrijdende netwerk van de Euregio Rijn-Waal. In de Strategische Agenda 2025+, waarin concrete handvaten worden geboden om de Euregio Rijn-Waal de komende jaren naar een nog hoger plan te tillen, vormen de thema’s duurzaamheid en klimaat een belangrijk speerpunt.

FinanciΓ«le ondersteuning voor CO2-arme productinnovaties

Een van de projecten op het gebied van duurzaamheid van de Euregio Rijn-Waal isΒ EnerPRO. β€œHet project ondersteunt mkb-bedrijven uit de grensregio bij het ontwikkelen van CO2-arme productinnovaties, bijvoorbeeld op het gebied van energie-efficiΓ«ntie, zonne-energie en elektromobiliteit”, aldus Tjardo Derksen, regiocoΓΆrdinator bij EnerPRO vanuit Kiemt. β€œAan Nederlandse zijde nemen bedrijven uit Gelderland, Noord-Brabant, Limburg en Flevoland deel aan het project.” Zij krijgen financiΓ«le ondersteuning tot €60.000,- voor conceptontwikkeling, een haalbaarheidsonderzoek en/of een ontwikkelingsproject.

β€œVeel kansen en mogelijkheden in Duitsland”

Kiemt partner Sit & Heat B.V. uit Nijmegen deed al mee aan EnerPRO. Het bedrijf ontwikkelt verwarmde zitkussens voor o.a. de horeca, kantoren en stadions, die een duurzaam alternatief vormen voor bijvoorbeeld heaters. β€œDoordat er geen hele ruimte verwarmd hoeft te worden, wordt er tot 95 procent minder energie verbruikt en CO2 uitgestoten”, legt Jeroen Diks, commercieel directeur bij Sit & Heat, uit. Waarom besloot het bedrijf deel te nemen aan EnerPRO? β€œWe zijn bezig met een nieuwe innovatieve toepassing van onze techniek. In Duitsland vonden we een partij die deze mee wilde ontwikkelen. EnerPRO heeft ons vervolgens geholpen met het opzetten van de financiering en het vinden van geschikte leveranciers”, licht Diks toe. Hij is erg tevreden over deze ondersteuning. β€œDe begeleiding was deskundig, en zonder EnerPRO was de samenwerking met onze Duitse partner er waarschijnlijk niet geweest. En dat terwijl er voor ons in Duitsland veel kansen en mogelijkheden zijn.”

Samenwerking met Duits bedrijf biedt veel voordelen

Ondernemers die samen met een Duits bedrijf duurzame technologieΓ«n willen ontwikkelen, kunnen ook terecht bijΒ Cleantech Energy Crossing. β€œWe richten ons op de ontwikkeling van cleantech innovaties, gericht op de gebouwde omgeving en energie-infrastructuur zoals batterijtechnologie en warmte- en koudetechniek. Daarbij stimuleren we grensoverschrijdende samenwerking”, aldus projectcoΓΆrdinator Rico Grol. Kiemt, EnergieAgentur. NRW en ruim dertig mkb-bedrijven, kennis- en onderzoeksinstellingen werken samen in dit project. β€œEen samenwerking met een bedrijf uit Duitsland kan je enorm veel opleveren – zeker als je in de start up-fase zit”, legt Grol uit. β€œDoor ervaringen en ideeΓ«n uit te wisselen kun je veel van elkaar leren.”

Lees de rest van het interview op RegioInBedrijf.nl

Op de hoogte blijven van circulaire economie en energietransitie

Je aanmelding kan niet worden bewaard, probeer het nogmaals.
Bedankt voor je aanmeldig
* verplicht veld